Στιγμιότυπο από την άσκηση «ΜΕΔΟΥΣΑ». Πηγή: ΓΕΕΘΑ

Του Γεωργίου Παπασημάκη

Ανάλυση για το ereunitiko.com

Ζούμε αναμφίβολα σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες δεν αναδιατάσσονται απλώς, αλλά θρυμματίζονται. Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη μέχρι τις εσχατιές της νεκρής ζώνης στην Κύπρο, και από τα Στενά του Ορμούζ έως τα σύνορα του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, το σύστημα ασφαλείας δοκιμάζεται σκληρά.

Η Ελλάδα δεν παρακολουθεί αμέτοχη. Αντιθέτως, απαντά δυναμικά επί του πεδίου, μετατρέποντας το Αιγαίο σε αδιαπέραστη ζώνη αποτροπής, την ίδια ώρα που οι διπλωματικές και στρατιωτικές προκλήσεις κορυφώνονται.

Το «Ηλεκτρονικό Τείχος» στο Αιγαίο: Βάσεις Drones σε Παγανή Λέσβου και Ρόδο

Σύμφωνα με τα όσα αποκαλύπτονται, η χώρα μας περνά στην αντεπίθεση των ασύμμετρων μέσων. Η δημιουργία μόνιμης βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στην Παγανή της Μυτιλήνης, σε συνδυασμό με την αντίστοιχη υποδομή στα Μαρίτσα της Ρόδου, αλλάζει άρδην τους κανόνες εμπλοκής.

Η εγκατάσταση προηγμένων συστημάτων κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), όπως τα αμερικανικά V-BAT, παρέχει στις Ένοπλες Δυνάμεις:

• 24ωρη επιτήρηση ISR (Intelligence, Surveillance, Reconnaissance) σε πραγματικό χρόνο, ακυρώνοντας τις απόπειρες της Άγκυρας να επιβάλει τετελεσμένα.
• Ανθεκτικότητα απέναντι σε ηλεκτρονικό πόλεμο (jamming), χωρίς την ανάγκη μεγάλων αεροδιαδρόμων που θα μπορούσαν να στοχοποιηθούν.
• Αποτροπή της τουρκικής υπεροπλίας των Bayraktar και ANKA, «κλειδώνοντας» κάθε κίνηση στο ανατολικό τόξο του Αιγαίου.

Ταυτόχρονα, στο εσωτερικό μέτωπο, η ανακοίνωση της εθνικής διακλαδικής άσκησης «ΑΝΤΙΟΧΟΣ – 26» με τη συμμετοχή των δομών Παλλαϊκής Άμυνας στέλνει σαφές μήνυμα ότι η ελληνική αποτροπή δεν αφορά μόνο τις μονάδες κρούσης, αλλά το σύνολο των μηχανισμών άμυνας της χώρας.

Το Παζάρι Τραμπ – Ερντογάν, το Εσωτερικό Ρήγμα στην Άγκυρα και τα Εξοπλιστικά

Την ώρα που η Αθήνα θωρακίζεται, στη Νέα Υόρκη παρακολουθήσαμε την ωμή προβολή της συναλλακτικής διπλωματίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αποκαλώντας δημόσια τον Ταγίπ Ερντογάν «σκληρό καρύδι» και προτρέποντας τους παρευρισκόμενους «να μην τα βάζουν μαζί του», επιβεβαίωσε την πάγια πρόθεσή του να παζαρεύει απευθείας με αυταρχικούς ηγέτες. Παράλληλα, δηλώσεις όπως εκείνες του Τομ Μπάρακ περί «καλής χημείας» ενισχύουν τις πιέσεις Ρεπουμπλικανών βουλευτών για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο περίπλοκη για το καθεστώς της Άγκυρας:

1. Η στροφή στα Eurofighter: Βλέποντας τα εμπόδια των F-35 λόγω των ρωσικών S-400, η Άγκυρα πιέζει ασφυκτικά για τα ευρωπαϊκά μαχητικά, ενώ εντάσσει διεθνείς εταίρους (όπως η Νότια Κορέα μέσω της Kencoa Aerospace για δομικά μέρη 27 αεροσκαφών) στην αλυσίδα παραγωγής του εκπαιδευτικού/ελαφρού μαχητικού Hürjet.
2. Εσωτερικοί τριγμοί: Η παραίτηση-βόμβα του δημάρχου της Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς, από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) για να συνεχίσει ως ανεξάρτητος, σε συνδυασμό με το τεράστιο οικονομικό σκάνδαλο των αμοιβαίων κεφαλαίων που άφησε μισό εκατομμύριο Τούρκους πολίτες στον αέρα, αποδεικνύει ότι κάτω από τις μεγαλοστομίες της ηγεσίας υποβόσκει βαθιά αστάθεια.

«The Syrian Trap»: Γιατί το Ισραήλ Πρέπει να Μπλοκάρει την Τουρκική Ομπρέλα A2/AD

Όπως ανέλυσα πρόσφατα στο blog μου στους Times of Israel, η μεγαλύτερη απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα εστιάζεται στη Συρία. Η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να εγκαταστήσει μια ζώνη απαγόρευσης πρόσβασης και περιοχής (A2/AD umbrella), ελέγχοντας το βόρειο τμήμα της Συρίας και απειλώντας ευθέως την εναέρια κυριαρχία του Ισραήλ.

Δείτε την αναλυση εδω>>

Αυτή η εξέλιξη καθιστά τον στρατηγικό άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ αδιαπραγμάτευτο ακρογωνιαίο λίθο. Για την Ιερουσαλήμ, η συνεργασία με την Αθήνα και τη Λευκωσία αποτελεί το αντίβαρο στον τουρκικό επεκτατισμό. Η δε τριμερής συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου (όπως επιβεβαιώθηκε στην 6η συνάντηση των Υπουργών Άμυνας στο Κάιρο με τη ρήτρα ταχείας συλλογικής αντίδρασης) «δένει» οριστικά τον διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου.

Παράλληλα, στις Βρυξέλλες ανοίγει ένα ακόμη κρίσιμο μέτωπο: η παρέμβαση-ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο Κάγια Κάλλας για τη λεγόμενη «Συμφωνία της Μέκκας» (μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν) θέτει την Ε.Ε. προ των ευθυνών της για τις υπόγειες στρατιωτικές συμμαχίες που απειλούν τα ευρωπαϊκά σύνορα.

Κύπρος, Μέση Ανατολή και Ανατολική Ευρώπη: Η Ανάφλεξη σε Όλα τα Μέτωπα

Στο έδαφος, η τουρκική προκλητικότητα δεν σταματά. Το νέο επεισόδιο στη νεκρή ζώνη της Κύπρου (στη Δένεια), όπου Τούρκοι στρατιώτες παρενόχλησαν Ελληνοκύπριους γεωργούς, είναι άλλη μια απόδειξη της τακτικής του «γκριζαρίσματος» και της σαλαμοποίησης εδαφών υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ.

Την ίδια στιγμή, τα υπόλοιπα μέτωπα παίρνουν φωτιά:

• Ομιλία Πεζεσκιάν & Στενά του Ορμούζ: Ο Ιρανός πρόεδρος από το βήμα του ΟΗΕ κατήγγειλε ευθέως τη στάση της Δύσης, τονίζοντας ότι «το Ισραήλ έχει πυρηνικά αλλά βομβαρδίζουν το Ιράν», ξεκαθαρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα παραδοθεί ποτέ. Με τις συνομιλίες Γεραπετρίτη-Αραγτσί για τη ναυτιλία και τις προειδοποιήσεις για τα Στενά του Ορμούζ, η παγκόσμια ναυσιπλοΐα κρέμεται από μία κλωστή.
• Μαύρη Θάλασσα & Πολωνία: Η Ρωσία κλιμακώνει χτυπώντας εμπορικό πλοίο με σιτηρά και δηλώνοντας πως δεν υπάρχει καμία προοπτική ειρήνης. Στον βορρά, η παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου από ρωσικό στρατιωτικό ελικόπτερο Mi-8 από τον θύλακα του Καλίνινγκραντ σήμανε συναγερμό σε ολόκληρο το ΝΑΤΟ, οδηγώντας σε άμεση απογείωση μαχητικών.
• Τεχνολογικό Άλμα AUKUS: Την ώρα των εντάσεων, ΗΠΑ και Βρετανία πραγματοποίησαν την πρώτη δοκιμαστική εκτόξευση τορπίλης από μη επανδρωμένο υποβρύχιο, εγκαινιάζοντας τη νέα γενιά αυτόνομων ναυτικών επιχειρήσεων.

Συμπέρασμα: Ψυχραιμία, Επαγρύπνηση και Ισχύς

Η πατρίδα μας βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των ραγδαίων εξελίξεων. Οι απαντήσεις δεν δίνονται με ευχολόγια, αλλά με ισχυρές συμμαχίες, σύγχρονη τεχνολογία και στιβαρή στρατιωτική διάταξη. Η δημιουργία των βάσεων drones σε Λέσβο και Ρόδο είναι το πρώτο απαραίτητο βήμα. Ο δρόμος μπροστά απαιτεί απόλυτη εθνική εγρήγορση.