Του Γεωργίου Παπασημάκη

ereunitiko.com

Η ραγδαία επιδείνωση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος στον άξονα Ανατολικής Μεσογείου – Αιγαίου – Βαλκανίων εισέρχεται σε μία κρίσιμη φάση. Πληροφορίες που φέρουν ουκρανικά μη επανδρωμένα μέσα να έχουν πλήξει ρωσικό πλοίο σε θαλάσσια περιοχή κοντά στην Κρήτη αναδεικνύουν τη διάχυση του μετώπου της Ανατολικής Ευρώπης εντός των ελληνικών θαλασσίων ζωνών ενδιαφέροντος. Μια τέτοια εξέλιξη συνιστά σαφή πρόκληση για την περιφερειακή ασφάλεια και αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη επιτήρησης και αποτροπής κάθε ασύμμετρης δράσης στον νότιο τομέα της επικράτειας.

Την ίδια στιγμή, το τουρκικό αναθεωρητικό μέτωπο κλιμακώνει την πίεση σε όλα τα επίπεδα. Οι πληροφορίες που θέλουν τον επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (ΜΙΤ), Ιμπραήμ Καλίν, να διαβιβάζει στην Αθήνα ένα άτυπο τελεσίγραφο σχετικά με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, τον ρόλο των σχέσεων Ελλάδας–Ισραήλ και τις διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, επιβεβαιώνουν ότι η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα μέσω εκβιαστικών διλημμάτων.

Η πρόκληση στον Έβρο και οι τουρκικοί κανόνες εμπλοκής

Η τουρκική πλευρά διαρρέει τη μονομερή επικαιροποίηση των δικών της κανόνων εμπλοκής ως δήθεν απάντηση στις κινήσεις της Αθήνας. Στην πράξη, όμως, οι διεκδικήσεις αυτές αποκτούν εδαφικό αποτύπωμα: τουρκικές πηγές εγείρουν αξιώσεις σε επτά συγκεκριμένα σημεία κατά μήκος των χερσαίων συνόρων στον Έβρο, επιχειρώντας να αμφισβητήσουν τη συνοριακή γραμμή.

Παράλληλα, καταγράφονται προκλητικές κινήσεις επίδειξης ισχύος, όπως η οργανωμένη διέλευση μοτοσικλετιστών με οθωμανικά σύμβολα και σημαίες στη Θράκη (όπου χρειάστηκε η επέμβαση των αρχών ασφαλείας) αλλά και πρόσφατα περιστατικά στο Ηράκλειο της Κρήτης. Στο ίδιο πλαίσιο ενορχηστρωμένης πίεσης εντάσσεται και η συκοφαντική επίθεση τουρκικών εντύπων, όπως η Aydınlık, κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο στοχοποιείται ανοιχτά με ανυπόστατους ισχυρισμούς περί διασυνδέσεων με ξένες υπηρεσίες.

Επιτακτική ανάγκη: Κατάρριψη των τουρκικών UAVs και νέα ελληνικά RoE

Απέναντι στην τουρκική τακτική των διαρκών υπερπτήσεων και της κατασκοπείας, η ελληνική στάση δεν μπορεί να παραμένει παθητική. Η Ελλάδα οφείλει να αναθεωρήσει άμεσα τους κανόνες εμπλοκής (Rules of Engagement – RoE), θέτοντας ως πρώτη γραμμή ανάσχεσης τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs).

Η καταπόνηση των επανδρωμένων μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας για την αναχαίτιση φθηνών τουρκικών drones αποτελεί στρατηγικό σφάλμα φθοράς. Κάθε μη επανδρωμένο μέσο που παραβιάζει τον εθνικό εναέριο χώρο χωρίς σχέδιο πτήσης πρέπει να αντιμετωπίζεται με ηλεκτρονικό πόλεμο ή φυσική κατάρριψη από τα επίγεια και ναυτικά αντιαεροπορικά συστήματα.

Το ζήτημα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» και η εθνική κυριαρχία

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στο εξοπλιστικό σκέλος της πολυεπίπεδης αεράμυνας. Οι δηλώσεις του Daniel Gold/Patel (επικεφαλής της ισραηλινής Διεύθυνσης Πυραυλικής Άμυνας – IMDO) περί μη παραχώρησης του πηγαίου κώδικα (source code) του συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου (C2) για την αντιαεροπορική ομπρέλα τύπου «Ασπίδα του Αχιλλέα» ανέδειξαν κρίσιμες παραμέτρους.

Από την πλευρά τους, ελληνικές στρατιωτικές πηγές επισημαίνουν κατηγορηματικά ότι η διασύνδεση, η επιχειρησιακή αυτονομία και ο έλεγχος των δεδομένων αποτελούν θεμελιώδη προϋπόθεση για την υπογραφή της συμφωνίας. Η Ελλάδα δεν μπορεί να εξαρτάται από «μαύρα κουτιά» τρίτων χωρών τη στιγμή που καλείται να προασπίσει κυριαρχικά δικαιώματα σε ένα πεδίο όπου οι ισορροπίες αλλάζουν εν ριπή οφθαλμού.

Γεωπολιτική ρευστότητα: Βαλκάνια και Μέση Ανατολή

Η ευρύτερη περιφερειακή δυναμική παραμένει εξαιρετικά φορτισμένη:

• Βαλκανικός άξονας: Η παρουσία τριών γενεών της σερβικής βασιλικής οικογένειας με επικεφαλής τον Πρίγκιπα Αλέξανδρο στο Άγιον Όρος υπογραμμίζει τους ιστορικούς ορθόδοξους δεσμούς, ενώ την ίδια ώρα στη Σερβία το κλίμα φορτίζεται από την ταφή του στρατηγού Ratko Mladić (παρουσία και του πρώην ΥΕΘΑ Πάνου Καμμένου), επιβεβαιώνοντας τις βαθιές ιστορικές διαιρέσεις που παραμένουν ενεργές.
• Μέση Ανατολή: Η καθημερινή ανταλλαγή πληγμάτων ανάμεσα στη Hezbollah και τις ισραηλινές δυνάμεις (IDF) διατηρεί την περιοχή στο χείλος γενικευμένης ανάφλεξης.
• Εσωτερικό μέτωπο: Την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να υποβαθμίσει τη συζήτηση γύρω από τη λεγόμενη «woke agenda» ισχυριζόμενη ότι δεν υφίσταται ζήτημα στην Ελλάδα, η κοινωνική πραγματικότητα και συγκεκριμένες νομοθετικές επιλογές δείχνουν το αντίθετο, προκαλώντας τριγμούς στον κοινωνικό και αξιακό ιστό της χώρας.

Συμπέρασμα

Η απάντηση στις απειλές δεν δίνεται με δηλώσεις κατευνασμού ούτε με υποχωρήσεις σε τελεσίγραφα. Η θωράκιση του Έβρου με συστήματα C-UAS, η ενίσχυση του Στόλου και της Αεροπορίας, η πλήρης επιχειρησιακή ανεξαρτησία των νέων αντιαεροπορικών συστημάτων και, πάνω απ’ όλα, η αποφασιστικότητα για άμεση αλλαγή των κανόνων εμπλοκής αποτελούν τον μοναδικό δρόμο για να παραμείνει η Ελλάδα παράγοντας ισχύος και αποτροπής.

_{*Ο Γεώργιος Παπασημάκης είναι ανεξάρτητος γεωπολιτικός και αμυντικός αναλυτής, ερευνητής και ψηφιακός εκδότης με έδρα την Αττική. Εστιάζει στη στρατηγική αποτροπή, τα σύγχρονα εξοπλιστικά συστήματα, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την ασφάλεια στον άξονα Ανατολικής Μεσογείου – Αιγαίου, με ακαδημαϊκό ερευνητικό έργο δημοσιευμένο σε διεθνή επιστημονικά πρακτικά συνεδρίων (MDPI) γύρω από τη στρατηγική αυτονομία και τη σύγχρονη τεχνολογία ισχύος. Είναι ο κύριος αρθρογράφος και διαχειριστής της δεξαμενής αναλύσεων ereunitiko.com και παραγωγός του αναλυτικού διαύλου «EN George Papasimakis – The Voice of Hellenism».}