Του Γεώργιου Παπασιμάκη
Ανεξάρτητου Αμυντικού & Γεωπολιτικού Αναλυτή
Η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις ανακατατάξεων των τελευταίων δεκαετιών. Ενώ η προσοχή της κοινής γνώμης αποσπάται από την καθημερινότητα και τις πρόσκαιρες αναβαθμίσεις διεθνών οίκων αξιολόγησης, οι ισορροπίες δυνάμεων μεταβάλλονται με ραγδαία ταχύτητα.
Από τη μία πλευρά, καταγράφεται μια πρωτοφανής χυδαία πρόκληση στον αέρα του κεντρικού Αιγαίου με τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Από την άλλη, εκτυλίσσεται ένα παρασκηνιακό διπλωματικό θρίλερ με φόντο την επαναπροσέγγιση Άγκυρας – Καΐρου, η οποία πλέον δεν είναι απλώς διπλωματική αλλά αποκτά ξεκάθαρο στρατιωτικό και αμυντικό περιεχόμενο.
Ο χλευασμός του Bayraktar πάνω από το κεντρικό Αιγαίο
Την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου, ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Bayraktar TB2 απογειώθηκε από τη βάση της Σμύρνης και εισήλθε στο κεντρικό Αιγαίο, κινούμενο στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα σε Χίο, Σάμο και Ικαρία. Η πτήση διήρκεσε περίπου πέντε ώρες. Το στοιχείο όμως που προκάλεσε διεθνή αίσθηση και πλήθος σχολίων ήταν το ίχνος της διαδρομής, όπως αποτυπώθηκε στην πλατφόρμα FlightRadar24: οι επαναλαμβανόμενοι ελιγμοί σχημάτισαν ξεκάθαρα την εικόνα ενός ανδρικού μορίου.
Είτε πρόκειται για πρωτοβουλία των Τούρκων χειριστών είτε για εσκεμμένη πράξη ψυχολογικού πολέμου, η ενέργεια αυτή αποτυπώνει την αλαζονεία της Άγκυρας, η οποία αντιμετωπίζει τον ελληνικό εναέριο χώρο ως πεδίο ασκήσεων επίδειξης και απαξίωσης.
Το μέτωπο Τουρκίας – Ισραήλ και τα ύποπτα ναυάγια
Την ίδια στιγμή, το θερμόμετρο στην Ανατολική Μεσόγειο χτυπάει κόκκινο. Πολεμικά πλοία του τουρκικού στόλου διασταυρώθηκαν με μονάδες του ισραηλινού ναυτικού, ανταλλάσσοντας επιθετικά μηνύματα. Το Ισραήλ έχει θέσει τις ναυτικές του δυνάμεις σε επιφυλακή, παρακολουθώντας την κάθοδο τουρκικών φρεγατών νοτιότερα, αλλά και την επίσκεψη του Τούρκου Αρχηγού Ναυτικού στο συριακό λιμάνι της Λατάκειας.
Το Τελ Αβίβ παρακολουθεί με ανησυχία το τουρκικό πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικού υποβρυχίου. Από την άλλη πλευρά, αναλυτές προσκείμενοι στην τουρκική προεδρία συνδέουν τη σκληρή ισραηλινή στάση με την ενίσχυση του τριμερούς άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και την τοποθέτηση εξελιγμένων ισραηλινών οπλικών συστημάτων στα ελληνικά νησιά. Μάλιστα, τουρκικές πηγές αφήνουν αιχμές για ισραηλινό σαμποτάζ πίσω από το ναυάγιο βόρεια της Κύπρου (30/8), καθώς και τη σύγκρουση δύο εμπορικών πλοίων στη Σηλυβρία στη Θάλασσα του Μαρμαρά.
Το στρατιωτικό deal Άγκυρας – Καΐρου: KAAN και Bayraktar
Η πιο επικίνδυνη εξέλιξη για τα ελληνικά συμφέροντα εκτυλίσσεται στον άξονα Άγκυρας – Καΐρου. Μετά από μία δεκαετία παγωμένων σχέσεων, η επίσκεψη του Αιγύπτιου Υπουργού Άμυνας στην Τουρκία τον Ιούλιο επισφράγισε μια νέα πραγματικότητα:
- Συμπαραγωγή Bayraktar TB2: Συζητήσεις για την παραγωγή τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε αιγυπτιακό έδαφος.
- Συμμετοχή στο μαχητικό KAAN: Ενδιαφέρον της Αιγύπτου για είσοδο στο πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού 5ης γενιάς.
- Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις: Επαναφορά της κοινής στρατιωτικής εκπαίδευσης και ναυτικών γυμνασίων.
Το Κάιρο αντιμετωπίζει έντονες οικονομικές πιέσεις λόγω της καθίζησης των εσόδων της Διώρυγας του Σουέζ από τις περιφερειακές κρίσεις. Η Τουρκία σπεύδει να καλύψει το κενό παρέχοντας φθηνή αμυντική τεχνολογία και επενδύσεις.
Ωστόσο, υπάρχουν όρια: η Αίγυπτος δεν ξεχνά τη μακροχρόνια τουρκική υποστήριξη προς τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και απορρίπτει οποιαδήποτε προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανιστεί ως ηγεμόνας στον αραβικό κόσμο.
Το διακύβευμα στο Ελ Αλαμέιν: ΑΟΖ, Λιβύη και Αγία Αικατερίνη του Σινά
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στο Ελ Αλαμέιν για συνάντηση κορυφής με τον Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Η Αθήνα επιχειρεί να προλάβει τη δημιουργία τετελεσμένων.
- Θαλάσσιες Ζώνες (ΑΟΖ): Η συμφωνία μερικής οριοθέτησης του 2020 μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου αποτελεί το κορυφαίο διπλωματικό κεκτημένο που ακυρώνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Άγκυρα δελεάζει το Κάιρο υποσχόμενη μεγαλύτερη θαλάσσια έκταση, όμως η Αίγυπτος παραμένει προσδεδεμένη στις διεθνείς συμφωνίες που έχει υπογράψει με την Ελλάδα και την Κύπρο.
- Η σκακιέρα της Λιβύης: Με τις τεχνικές συνομιλίες Αθήνας – Τρίπολης να βρίσκονται σε εξέλιξη, οποιαδήποτε συνεννόηση Καΐρου – Άγκυρας για την ανατολική Λιβύη μπορεί είτε να διευκολύνει τη σταθεροποίηση είτε να περιορίσει τα ελληνικά περιθώρια επιρροής.
- Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά: Ένα μείζον ζήτημα με βαθύτατο συμβολισμό. Μετά τις προκαταρκτικές επαφές Γεραπετρίτη, η ελληνική πλευρά επιδιώκει την οριστική κατοχύρωση των δικαιωμάτων της ιστορικής μοναστικής κοινότητας και της ελληνορθόδοξης κληρονομιάς στο Σινά.
Συμπέρασμα
Όπως έχουμε επανειλημμένα επισημάνει στο ereunitiko.com, η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με ψευδαισθήσεις. Η Ελλάδα δεν ζητά από την Αίγυπτο να γίνει εχθρική προς την Τουρκία. Χρειάζεται όμως ένα Κάιρο σταθερά προσηλωμένο στο Διεθνές Δίκαιο και στις διμερείς συνθήκες, ώστε να μην επιτραπεί στην Άγκυρα να ανατρέψει τους συσχετισμούς δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η εθνική αποτροπή της Ελλάδας πρέπει να παραμείνει αδιαπραγμάτευτη σε ξηρά, θάλασσα και αέρα. Οι εξελίξεις τρέχουν και τα περιθώρια εφησυχασμού έχουν εξαντληθεί.
Ανακάλυψε περισσότερα από Ereunitiko
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
