Η εικόνα του ναυτικού πολέμου αλλάζει με ρυθμούς που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητοι. Τα drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, τα μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη και οι νέες μορφές επιτήρησης δημιουργούν μία εντελώς διαφορετική πραγματικότητα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, όλο και περισσότεροι στρατιωτικοί αναλυτές διεθνώς συζητούν μία ιδέα που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε σχεδόν επιστημονική φαντασία:
τη χρήση βοηθητικών ναυτικών πλατφορμών ή μεγάλων πλοίων ως κινητών βάσεων drones, ηλεκτρονικού πολέμου και επιτήρησης.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον σαφές:
Θα μπορούσε η Ελλάδα, με τη γεωγραφία και τη ναυτική εμπειρία που διαθέτει, να εξετάσει στο μέλλον αντίστοιχα μοντέλα αποτροπής;
Η νέα εποχή του ναυτικού πολέμου
Οι πόλεμοι των τελευταίων ετών απέδειξαν ότι η τεχνολογία μπορεί να μεταβάλει δραματικά τις ισορροπίες ακόμη και απέναντι σε ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις.
Φθηνότερα drones μπορούν να πιέσουν πανάκριβες πλατφόρμες.
Μικρά μη επανδρωμένα σκάφη μπορούν να απειλήσουν μεγάλες ναυτικές μονάδες.
Ο ηλεκτρονικός πόλεμος μπορεί να επηρεάσει αισθητήρες, επικοινωνίες και συστήματα διοίκησης.
Αυτό οδηγεί αρκετές χώρες σε μία νέα φιλοσοφία:
λιγότερη εξάρτηση μόνο από μεγάλες και πανάκριβες μονάδες και περισσότερη έμφαση σε δίκτυα drones, αισθητήρων και ευέλικτων πλατφορμών πολλαπλών ρόλων.
Και εδώ εμφανίζεται η συζήτηση για τα λεγόμενα drone motherships.
Τι είναι τα drone motherships
Δεν μιλάμε απαραίτητα για “κρυφά πολεμικά πλοία”, ούτε για παράνομες πρακτικές μεταμφίεσης.
Η διεθνής στρατηγική συζήτηση αφορά κυρίως βοηθητικές ή επιστρατευμένες πλατφόρμες που θα μπορούσαν νόμιμα, σε περίοδο κρίσης, να λειτουργούν υποστηρικτικά για:
– drones επιτήρησης
– UAV αναγνώρισης
– anti-drone άμυνα
– ηλεκτρονικό πόλεμο
– κινητά κέντρα διοίκησης
– ομάδες ειδικών δυνάμεων
– μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη
– επιχειρήσεις επιτήρησης μεγάλης ακτίνας
Η λογική πίσω από αυτά τα μοντέλα είναι η αυξημένη διασπορά μέσων, η μεγαλύτερη ευελιξία και το χαμηλότερο κόστος σε σχέση με αποκλειστική εξάρτηση από πανάκριβα πολεμικά πλοία.
Γιατί το Αιγαίο είναι ιδιαίτερη περίπτωση
Το Αιγαίο αποτελεί ίσως ένα από τα πιο σύνθετα θαλάσσια περιβάλλοντα στον κόσμο.
Νησιά.
Στενά περάσματα.
Πολλαπλοί άξονες επιτήρησης.
Μεγάλες ανάγκες θαλάσσιας παρακολούθησης.
Υψηλή γεωπολιτική ένταση.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τα drones και τα δίκτυα αισθητήρων μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος.
Η Ελλάδα ήδη προχωρά σε σημαντικές επενδύσεις:
Rafale,
F-35,
Belharra,
anti-drone συστήματα,
δικτυοκεντρικές δυνατότητες,
συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
Όμως η τεχνολογική εξέλιξη δείχνει ότι στο μέλλον οι ναυτικές επιχειρήσεις ίσως βασίζονται ολοένα περισσότερο σε δικτυωμένες πλατφόρμες drones και αισθητήρων.
Η σημασία του ηλεκτρονικού πολέμου
Ο ηλεκτρονικός πόλεμος μετατρέπεται σταδιακά σε κρίσιμο πεδίο σύγκρουσης.
Όποιος μπορεί:
– να εντοπίζει πρώτος
– να διατηρεί εικόνα μάχης
– να παρεμβάλλει επικοινωνίες
– να προστατεύει τα δικά του δίκτυα
– να εξουδετερώνει drones
αποκτά τεράστιο πλεονέκτημα.
Για αυτόν τον λόγο πολλές σύγχρονες αναλύσεις θεωρούν ότι το μέλλον της ναυτικής αποτροπής δεν θα βασίζεται μόνο στην ισχύ πυρός αλλά και στην κυριαρχία στις πληροφορίες, στους αισθητήρες και στα ηλεκτρονικά συστήματα.
Θα μπορούσε η Ελλάδα να αξιοποιήσει τέτοιες ιδέες;
Η Ελλάδα διαθέτει τρία σημαντικά πλεονεκτήματα:
– τεράστια ναυτική εμπειρία
– ισχυρή εμπορική ναυτιλία
– γεωγραφία που ευνοεί δίκτυα επιτήρησης και αποκεντρωμένες επιχειρήσεις
Αυτό δεν σημαίνει ότι βοηθητικές πλατφόρμες μπορούν να αντικαταστήσουν φρεγάτες, υποβρύχια ή την Πολεμική Αεροπορία.
Σημαίνει όμως ότι ενδέχεται στο μέλλον να λειτουργούν συμπληρωματικά μέσα σε ένα μεγαλύτερο σύστημα αποτροπής.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η μεγάλη αλλαγή της επόμενης δεκαετίας:
όχι στην αντικατάσταση των παραδοσιακών μέσων, αλλά στον συνδυασμό τους με drones, αισθητήρες, AI και ηλεκτρονικό πόλεμο.
Το μέλλον της αποτροπής στο Αιγαίο
Οι τεχνολογικές εξελίξεις δείχνουν ότι ο ναυτικός πόλεμος εισέρχεται σε μία νέα εποχή.
Μία εποχή όπου:
– τα drones θα έχουν μεγαλύτερο ρόλο
– τα anti-drone συστήματα θα θεωρούνται απαραίτητα
– οι πληροφορίες και οι αισθητήρες θα καθορίζουν τις επιχειρήσεις
– ο ηλεκτρονικός πόλεμος θα γίνεται όλο και σημαντικότερος
– οι ευέλικτες πλατφόρμες θα λειτουργούν συμπληρωματικά δίπλα στις μεγάλες ναυτικές μονάδες
Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η απόκτηση νέων όπλων.
Είναι η ταχύτητα προσαρμογής στη νέα εποχή της στρατηγικής τεχνολογίας.
Γιατί το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος ίσως αποτελέσουν στο μέλλον ένα από τα σημαντικότερα πεδία δοκιμής της νέας μορφής ναυτικής ισχύος.
Γεώργιος Παπασημάκης
Η εικόνα δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη για εικονογράφηση του θέματος.
Για τη διεθνή διάσταση των ναυτικών τεχνολογιών και των μη επανδρωμένων συστημάτων, χρήσιμες αναφορές αποτελούν το Naval News, το NATO Deterrence and Defence και το RAND Corporation.
Σχετικές αναλύσεις
- Ελληνοϊνδικό μη επανδρωμένο σκάφος USV
- SM-6 launched from a modular launcher off of USV Ranger
- Η μάχη της Μεσογείου και η στρατηγική εξέλιξη
Ερευνητικές παραπομπές
Ανακάλυψε περισσότερα από Ereunitiko
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
