Ελλάδα–Ινδία: Η στρατηγική συμφωνία που επαναχαράσσει τον άξονα Ευρασίας–Σουέζ

Η υπογραφή του Προγράμματος Στρατιωτικής Συνεργασίας (ΠΣΣ-2026) Ελλάδας–Ινδίας, μαζί με τον κύκλο συνομιλιών (Staff Talks), δεν είναι τυπική διμερής πράξη. Είναι στρατηγική τοποθέτηση της Ελλάδας σε έναν άξονα που ενώνει Ευρασία – Ανατολική Μεσόγειο – Αφρική, σε μια περίοδο όπου οι θαλάσσιες αρτηρίες, η ενέργεια και οι αλυσίδες εφοδιασμού επιστρέφουν ως μεταβλητές ισχύος.

1) Τι παράγει η συμφωνία στην Ευρασία και γιατί μετρά για την Ελλάδα

Η Ινδία κινείται με λογική μεγάλου παίκτη: αναζητά σταθερά σημεία πρόσβασης, συνεργασίες με διάρκεια και γεωγραφικούς «μοχλούς». Η Ελλάδα, ως ευρωπαϊκό κράτος στο κατώφλι της Ανατολικής Μεσογείου, προσφέρει στην Ινδία κάτι σπάνιο: θεσμικό περιβάλλον ΕΕ και ταυτόχρονα επιχειρησιακή εγγύτητα στον διάδρομο της Μεσογείου.

Σε όρους Ευρασίας, η ελληνοϊνδική συνεργασία λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα σε:

• την ευρωπαϊκή θεσμική αρχιτεκτονική ασφάλειας (με την Ελλάδα ως σταθερό σημείο),
• την Ανατολική Μεσόγειο (με άμεση επαφή σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς),
• και την ινδική στρατηγική προβολής προς δυτικά, πέρα από τον στενό χώρο του Ινδικού Ωκεανού.

2) Σουέζ και Αφρική: γιατί η γεωγραφία της Ελλάδας αλλάζει τη γεωπολιτική αξία της

Το Σουέζ είναι σημείο στραγγαλισμού (chokepoint) παγκόσμιας σημασίας. Η εγγύτητα της Ελλάδας στον διάδρομο αυτόν μετατρέπει τη χώρα σε κόμβο διασύνδεσης Μεσογείου – Ερυθράς Θάλασσας – Ανατολικής Αφρικής. Για την Ινδία, που επενδύει πολιτικά και οικονομικά σε Αφρική και επιδιώκει σταθερότητα στις θαλάσσιες ροές, η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως:

• κόμβος συνεργασίας σε θαλάσσια ασφάλεια,
• σημείο επιχειρησιακής/εκπαιδευτικής συνέργειας,
• θεσμική «πύλη» προς την Ευρώπη με γεωγραφική πρόσβαση προς το Σουέζ.

3) Αντιστάθμιση απέναντι στον άξονα Τουρκίας–Πακιστάν

Η στρατηγική αξία της συνεργασίας αυξάνει όταν εξεταστεί απέναντι στον άξονα Τουρκίας–Πακιστάν. Η Ινδία αντιμετωπίζει το Πακιστάν ως βασικό ανταγωνιστή ασφαλείας και παρακολουθεί στενά την τουρκική σύμπλευση μαζί του. Με απλά λόγια: η εμβάθυνση Ελλάδας–Ινδίας παράγει εξισορρόπηση στο δυτικό άκρο της ευρασιατικής σκακιέρας, αυξάνοντας το στρατηγικό βάθος της Αθήνας και μειώνοντας τον χώρο ελιγμών της Άγκυρας.

4) Ινδία–Ισραήλ και η ελληνική τριγωνική αξία στην Ανατολική Μεσόγειο

Η Ινδία διατηρεί ισχυρές σχέσεις με το Ισραήλ στον αμυντικό και τεχνολογικό τομέα. Για την Ελλάδα αυτό έχει πρακτική σημασία, επειδή το Ισραήλ αποτελεί πυλώνα της συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Η σύγκλιση αυτή δημιουργεί λειτουργικό πλέγμα συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο: όχι ως «δηλώσεις», αλλά ως πλαίσιο που μπορεί να παράγει διαλειτουργικότητα, τεχνογνωσία και κοινή κατανόηση κινδύνων.

5) Κύπρος ως drone hub: τεχνολογία, κόμβος και περιφερειακή προβολή

Η προοπτική η Κύπρος να ενισχυθεί ως κόμβος μη επανδρωμένων συστημάτων (drone hub) έχει στρατηγική λογική: γεωγραφική θέση, εγγύτητα στη Μέση Ανατολή, ευρωπαϊκό πλαίσιο και δυνατότητα παροχής υπηρεσιών/εκπαίδευσης/εφοδιαστικής υποστήριξης. Για την Ελλάδα, η Κύπρος λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής στην Ανατολική Μεσόγειο και, σε συνδυασμό με την ελληνοϊνδική συνεργασία, δημιουργεί ένα τεχνολογικό και επιχειρησιακό «βάθος» που δεν περιορίζεται σε διμερή σχήματα.

6) Τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο: η επανεκκίνηση και το μήνυμα της παύσης

Η επανεκκίνηση των τουρκικών παραβιάσεων/παραβάσεων στο Αιγαίο επιβεβαιώνει ότι η προκλητικότητα δεν «έληξε», αλλά κινείται με ρυθμούς επιλογής. Το κρίσιμο σημείο είναι το εξής: η μακρά παύση και η επιστροφή σε επεισόδια, δείχνει ότι η Άγκυρα χρησιμοποιεί την ένταση ως εργαλείο περιοδικής πίεσης. Και ταυτόχρονα, το γεγονός ότι μπορεί να «σταματά» για μεγάλα διαστήματα χωρίς να καταρρέει κανένα τουρκικό αφήγημα, αναδεικνύει πως πρόκειται για πολιτικο-στρατιωτική πρακτική πρόκλησης και όχι για σταθερό καθεστώς δικαιωμάτων.

7) Συμπέρασμα: πρώτα τα ελληνικά συμφέροντα, μετά το διεθνές πλαίσιο

Η ουσία είναι μετρήσιμη: η Ελλάδα αποκτά γεωστρατηγικό βάθος σε μια περιοχή όπου ο διάδρομος Σουέζ–Ανατολική Μεσόγειος καθορίζει ροές, ασφάλεια και ισχύ. Η συμφωνία Ελλάδας–Ινδίας δίνει θεσμικό σκελετό συνέχειας και επιτρέπει στην Αθήνα να εντάξει τις εθνικές της προτεραιότητες σε ευρύτερη αρχιτεκτονική ισχύος, με ταυτόχρονη εξισορρόπηση απέναντι σε ανταγωνιστικά πλέγματα.