Η εικόνα δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη για εικονογράφηση του θέματος.
Η χερσαία αποτροπή επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο της στρατηγικής συζήτησης, όχι ως θεωρητικό σχήμα αλλά ως πρακτικό ζήτημα αντοχής, διάρκειας και επιχειρησιακής συνοχής. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν τα άρματα ή το πυροβολικό «ξεπεράστηκαν», αλλά αν το συνολικό μίγμα ισχύος μπορεί να αντέξει σε σενάρια φθοράς, κορεσμού μέσων και παρατεταμένης κλιμάκωσης.
Η συζήτηση αυτή αναζωπυρώθηκε πρόσφατα με αφορμή πληροφορίες για τη μείωση και αναδιάταξη του αρματικού δυναμικού στο πλαίσιο της Δομής Δυνάμεων 2024–2035. Ενδεικτικά, σχετική ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Defence Point με υπογραφή Καυσιμάρχης ανέδειξε τον προβληματισμό γύρω από τον παροπλισμό μέρους των αρμάτων Leopard και τις επιπτώσεις του στην παραδοσιακή ισχύ ελιγμού του Ελληνικού Στρατού.
Πέραν της συζήτησης για τα άρματα, το ουσιαστικό ζήτημα αφορά το πώς η Ελλάδα ανασυνθέτει τη χερσαία της ισχύ. Από τη μία πλευρά, παρατηρείται μείωση βαρέων μέσων και συγχωνεύσεις μονάδων. Από την άλλη, ενσωματώνονται νέες δυνατότητες που μεταβάλλουν τους όρους αποτροπής στο έδαφος, ιδίως όταν λειτουργούν σε στρωματωμένη αρχιτεκτονική πυρών και αισθητήρων.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική διαδραματίζουν οι αντιαρματικοί πύραυλοι Spike NLOS. Η δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, τόσο στον Έβρο όσο και στον νησιωτικό χώρο, καθώς και η προοπτική ενσωμάτωσής τους σε ελικόπτερα Apache και άλλες πλατφόρμες, δημιουργεί ένα πλέγμα αντιαρματικής απαγόρευσης που αυξάνει κατακόρυφα το κόστος οποιασδήποτε απόπειρας συγκέντρωσης ή ταχείας κίνησης χερσαίων δυνάμεων.
Η στρατηγική αξία των Spike NLOS δεν έγκειται μόνο στην καταστροφή μεμονωμένων στόχων, αλλά στη δυνατότητα αποτροπής του ίδιου του επιχειρησιακού σχεδίου του αντιπάλου. Σε ένα περιβάλλον έντονης επιτήρησης και δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων, η ύπαρξη αντιαρματικών πυρών μεγάλης ακτίνας λειτουργεί ως εργαλείο άρνησης περιοχής και ως πολλαπλασιαστής κόστους.
Παράλληλα, η επικείμενη αναβάθμιση άνω των 100 εκτοξευτών RM-70 στο επίπεδο VAMPIRE ενισχύει ουσιαστικά την ισχύ πυρών. Τα αναβαθμισμένα συστήματα προσφέρουν αυξημένη ακρίβεια, ταχύτερους κύκλους βολής και βελτιωμένη επιβιωσιμότητα μέσω της λογικής «βολή και μετακίνηση». Σε επιχειρησιακούς όρους, η εξέλιξη αυτή μπορεί να αντισταθμίσει –και σε ορισμένα σενάρια να υπερκαλύψει– την αποχώρηση αυτοκινούμενων πυροβόλων που κατευθύνονται μέσω Τσεχίας προς την Ουκρανία.
Η εμπειρία του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας καταδεικνύει ότι το πυροβολικό και τα βαριά μέσα παραμένουν κρίσιμα στο σύγχρονο θέατρο επιχειρήσεων. Αυτό που αλλάζει δεν είναι η αξία τους, αλλά ο τρόπος χρήσης τους: διασπορά, κινητικότητα, προστασία από UAV και ταχεία αναδίπλωση μετά τη βολή αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις επιβίωσης.
Παρά τις νέες δυνατότητες σε αντιαρματικά μέσα και πυρά, το κομβικό στρατηγικό ζήτημα παραμένει η τεθωρακισμένη εφεδρεία. Τα άρματα μάχης εξακολουθούν να προσφέρουν κινητή ισχύ πυρός υπό θωράκιση και δυνατότητα σταθεροποίησης ή ανάκτησης εδάφους σε σενάρια που αποκτούν διάρκεια και φθορά. Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τη μάζα χερσαίας ισχύος όταν τα μέσα κορεστούν και η κρίση ξεπεράσει το αρχικό επιχειρησιακό σχέδιο.
Η Τουρκία, την ίδια στιγμή, διατηρεί τη χερσαία ισχύ ως βασικό εργαλείο στρατηγικής επιβολής, επενδύοντας στη διατήρηση και ενίσχυση των τεθωρακισμένων και μηχανοκίνητων δυνάμεών της. Σε ευρωπαϊκό και ΝΑΤΟϊκό επίπεδο, η τάση δεν είναι η κατάργηση των αρμάτων, αλλά η ενσωμάτωσή τους σε δόγματα συνδυασμένων όπλων με drones, ISR, πυρά και αντιαεροπορική προστασία.
Συνολικά, η Ελλάδα δεν αποδυναμώνεται μονοδιάστατα. Ανασυνθέτει τη χερσαία της ισχύ με ισχυρά αντιαρματικά μέσα και ενισχυμένη ισχύ πυρών. Ωστόσο, το ζήτημα της τεθωρακισμένης εφεδρείας παραμένει κρίσιμο σε σενάρια υψηλής έντασης και διάρκειας. Η αποτροπή δεν είναι ένα όπλο ή ένα σύστημα, αλλά ένα πλέγμα δυνατοτήτων που λειτουργεί μόνο όταν όλα τα επίπεδα αλληλοϋποστηρίζονται.
Γεώργιος Παπασημάκης
Ανακάλυψε περισσότερα από Ereunitiko
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
